خيشخانه
 

خیشخانه چیست؟

فرهنگ عمید:

خیش: نوعی پارچۀ خشن کتانی که از آن فرش و پرده و چیزهای دیگر درست می کنند. به عربی نیز خیش می گویند و جمع آن خیوش و اخیاش است.

خیشخانه:1- خانه تابستانی. 2- خانه ای که در جاهای گرم از نی یا بوته های خار و خس و یا پردۀ خیش درست کنند و آب بر آن بپاشند تا هوای آن سرد شود و آن را که با بوته های خار و خس درست کنند خسخانه می گویند.

فرهنگ معین:

خیش:1- پاچه ای خشن از کتان. 2- پرده ای از پارچۀ مذکور که آن را در اتاق می آویختند و برای خنکی آن را نمناک می کردند. 3- جامۀ پنبه آکنده.

خیشخانه:1- خانه ای که از نی و علف و خار و خس یا با پرده خیش سازند و بر آن آب پاشند تا هوای داخل آن خنک گردد. 2- خیمه ای که برای رفع هوای گرم از کتان سازند و درون آن برگ بید گسترانند و بر اطراف وی آب پاشند.

برهان قاطع:

خیش:1- نوعی از پارچه و بافتۀ کتان است. 2- جامه پنبه آکنده را گویند؛ یعنی چیزی که آن را با پشم و پنبه با هم بافته باشند.

خیشخانه: بر وزن پیش خانه، خیمه ای باشد که بجهت رفع هوای گرم از کتان سازند و درون آن برگ بید بگسترانند و بر اطراف آن آب می پاشند و این به منزله خسخانۀ (خشن خانه) هندوستان است. 2- پیراهن کتان را نیز گویند. 3- بعضی گویند خانه  ای باشد که آن را از نی و علف سازند، و بعضی دیگر گویند خانه ای باشد که اطراف آن را از خارشتری برآورند و از بیرون پیوسته آب بر آن پاشند و از درون باد کنند بجهت دفع گرما و این در سیستان متعارفست. 4- در سرمۀ سلیمانی به معنی زر خالص هم آمده است. 5- صاحب فرهنگ جهانگیری به معنی اول که خیمه کتان باشد با سین بی نقطه آورده است. اللهُ اعلم.

دهخدا:  

خیش:1- جامۀ رقیق بافت ستبر تار از بدترین کتان. 1- نوعی از پارچه و بافتۀ کتان. 3- پارچه ای از پشم و پنبه با هم بافته شده. 4- پرده ای از کتان که به میان خانه درآویزند و برای ترویح، آن را به حرکت در آورند تا خانه خنک شود.

خیشخانه:1- خیمه ای که از کتان و یا نی سازند. 2- خیمه ای باشد به جهت دفع هوای گرم از کتان سازند و در درون آن برگ بید بگسترانند و بر اطراف آن آپ می پاشند و این به منزلۀ خسخانه هندوستان است. 3- بعضی گویند خانه ای باشد که از نی و علف سازند و بعضی گویند خانه ای باشد که اطراف آن را از خارشتری برآورند و از بیرون پیوسته بر آن آب پاشند و از دورن باد کنند بجهت دفع گرما و این در سیستان متعارف است.

و اما داستان خيشخانه چيست؟

پيام هاي ديگران ()        link        شنبه ٢٢ بهمن ۱۳۸٤ - امیررضا بیگدلی